۱۱:۴۱
شنبه ۰۲ اسفند ۰۴
شنبه ۰۲ اسفند ۰۴
کاربردهای صنعتی ژله نفتی
وقتی صحبت از ژله نفتی به میان میآید، ناخودآگاه ذهن بیشتر مردم به سمت قوطیهای کوچک سفیدرنگی میرود که برای نرم کردن لبها یا رفع خشکی پوست از آن استفاده میکنند. اما آنچه کمتر مورد توجه قرار گرفته، ژله نفتی تصفیه نشده یا همان گرید صنعتی این محصول است که با ظاهری زرد و بافتی نیمه جامد، نقشی حیاتی در بسیاری از صنایع ایفا میکند.
تفاوت ژله نفتی تصفیه شده و تصفیه نشده
ژله نفتی به طور کلی از باقیمانده تقطیر نفت خام در پالایشگاهها به دست میآید. آنچه تفاوت اصلی میان انواع مختلف این محصول را رقم میزند، میزان تصفیه و فرآوری آن است.
ژله نفتی تصفیه نشده که با نام ژله پترولیوم صنعتی نیز شناخته میشود، همان محصول اولیهای است که پس از استخراج از نفت خام و طی مراحل پالایش، مراحل تکمیلی تصفیه را طی نکرده است. این ماده معمولاً به رنگ زرد دیده میشود و دارای ترکیباتی است که برای مصارف انسانی مناسب نیست، اما در عین حال ویژگیهای منحصربه فردی برای کاربردهای صنعتی دارد.
ویژگیهای شاخص ژله نفتی تصفیه نشده
ژله نفتی صنعتی دارای ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی منحصربه فردی است که آن را به مادهای ارزشمند در صنایع تبدیل کرده است:
- پایداری شیمیایی بالا: این ماده در برابر اکسیداسیون بسیار مقاوم است و به راحتی تجزیه نمیشود.
- خاصیت ضد آب: ایجاد یک لایه محافظ عالی در برابر رطوبت.
- حفظ چربی در طولانی مدت: برخلاف بسیاری از روان کنندههای دیگر، ژله نفتی صنعتی خواص خود را برای مدت طولانی حفظ میکند.
- غیر محلول در آب: این ویژگی آن را به گزینهای ایدهآل برای کاربردهایی تبدیل کرده که تماس با آب در آنها اجتناب ناپذیر است.
کاربردهای گسترده ژله نفتی در صنعت
۱. صنایع خودروسازی و مکانیک
یکی از مهم ترین کاربردهای ژله نفتی صنعتی در صنعت خودروسازی است. از این ماده به عنوان روان کننده قطعات متحرک و محافظ در برابر خوردگی و زنگ زدگی استفاده میشود. قطعات فلزی که برای مدت طولانی انبار میشوند یا در حال حمل و نقل هستند، با لایهای از این ماده پوشش داده میشوند تا در برابر رطوبت و عوامل خورنده محیطی محافظت شوند.
در این میان، تولیدکنندگان مطرحی در ایران مشغول به فعالیت هستند که با کیفیت بالای خود، نیاز صنایع مختلف را تأمین میکنند. وازلین صنعتی پگاه پالایش سپاهان با بهره گیری از مواد اولیه مرغوب و فرمولاسیون دقیق، به عنوان یک روانکننده ایدهآل برای کاهش اصطکاک قطعات، جلوگیری از سایش و افزایش طول عمر تجهیزات در صنایع سنگین مورد استفاده قرار میگیرد.
۲. صنعت چرم سازی و چوب
در صنعت چرم سازی، از ژله نفتی صنعتی برای نرم سازی و ایجاد براقیت روی محصولات چرمی استفاده میشود. همچنین در صنایع چوب، این ماده به عنوان یک محافظ و نرم کننده به کار میرود تا از خشکی و ترک خوردگی چوب جلوگیری کند.
۳. صنایع شیمیایی و تولید
در صنایع شیمیایی، ژله نفتی تصفیه نشده به عنوان ماده پایه در تولید برخی ترکیبات شیمیایی و روان کنندهها مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین به عنوان پوشش محافظ برای ابزار و تجهیزات در معرض مواد شیمیایی خورنده به کار میرود. یکی از کاربردهای جالب توجه این ماده، استفاده از آن به عنوان افزودنی در جوهر چاپ است.
۴. صنعت ریخته گری و قالب گیری
در صنعت قالب گیری گچ و ریخته گری فلزات، از ژله نفتی صنعتی به عنوان عامل جداکننده قالب استفاده میشود. مالیدن این ماده به دیوارههای قالب باعث میشود که قطعه نهایی به راحتی از قالب جدا شود و سطحی صاف و یکدست داشته باشد.
۵. صنعت کابل سازی
یکی از کاربردهای تخصصی ژله نفتی تصفیه نشده، استفاده از آن برای پر کردن کابلهای مسی یا فیبر نوری است. این ماده به عنوان یک عایق پلاستیکی عمل کرده و از نفوذ آب به درون سیمها و کابلها جلوگیری میکند که این امر نقش مهمی در افزایش عمر مفید تجهیزات الکترونیکی و مخابراتی دارد.
۶. صنایع ساختمانی
در صنعت ساختمان، از ژله نفتی صنعتی به عنوان عایق رطوبتی در درزها و اتصالات استفاده میشود. همچنین برای جلوگیری از زنگ زدگی و خوردگی ابزار و تجهیزات ساختمانی کاربرد گستردهای دارد.
نکات ایمنی در استفاده از ژله نفتی صنعتی
با توجه به اینکه ژله نفتی تصفیه نشده حاوی ترکیباتی مانند هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای (PAH) است که برای انسان مضر بوده و برخی از آنها خاصیت سرطان زایی دارند، رعایت نکات ایمنی در استفاده از آن ضروری است:
- تماس با پوست: از تماس مستقیم و طولانی مدت این ماده با پوست باید خودداری شود. در صورت تماس، ناحیه مورد نظر را با آب و صابون شستشو دهید. استفاده از دستکش مناسب هنگام کار با ژله نفتی صنعتی الزامی است.
- تنفس: از استنشاق بخارات این ماده در محیطهای بسته خودداری کنید. انبارها و محیطهای کاری باید دارای تهویه مناسب باشند.
- نگهداری: این ماده باید در ظروف دربسته، دور از نور مستقیم خورشید و در جای خشک و خنک نگهداری شود. دمای نگهداری ایدهآل بین ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتی گراد است.
- قابلیت اشتعال: ژله نفتی صنعتی به دلیل ماهیت نفتی خود، در دمای بالا قابل اشتعال است و باید دور از شعله، جرقه و منابع حرارتی نگهداری شود. در صورت آتش سوزی، از کپسولهای پودری و CO₂ استفاده کنید.
- محیط زیست: از رها کردن این ماده در محیط زیست و فاضلاب خودداری کنید. ژله نفتی صنعتی تجزیه پذیری زیستی کمی دارد و میتواند آلودگی طولانی مدت ایجاد کند.
- نگهداری دور از دسترس کودکان: با وجود کاربرد صنعتی، در صورت نگهداری در کارگاهها، باید دور از دسترس کودکان قرار گیرد.
نتیجه گیری
ژله نفتی تصفیه نشده یا همان گرید صنعتی، علیرغم اینکه برای مصارف انسانی و بهداشتی مناسب نیست، یکی از مواد اولیه پرمصرف و ارزشمند در صنایع مختلف به شمار میرود. از خودروسازی گرفته تا صنایع الکترونیک، از چرم سازی تا صنایع شیمیایی، این محصول مشتق شده از نفت خام نقشهای متنوع و حیاتی ایفا میکند. درک صحیح تفاوت میان انواع گریدهای ژله نفتی و کاربردهای اختصاصی هر یک، میتواند به انتخاب بهینه این ماده در صنایع مختلف کمک کند.
- ۱ بازديد
- ۰ ۰
- ۰ نظر